مقدمه اي بر جايگاه محصولات ارگانيک در کشاورزي جهان

مقدمه اي بر جايگاه محصولات ارگانيک در کشاورزي جهان

نويسنده: دکتر ايرج توسليان (http://academicstaff.uk.ac.ir/irtavasolian) 

دانشگاه شهيد باهنر کرمان

 

براساس تعریف اتحادیه بین المللی جنبش کشاورزی ارگانیک (IFOAM) چهار اصل سلامتی، زیست بوم، عدالت و مراقبت باید در کشاورزی ارگانیک در نظر گرفته شود. در این تعریف علاوه بر عدم استفاده از کودهای شیمیایی و آفت کشها، به عوامل محیطی و انسانی نیز توجه شده است. کشاورزی ارگانیک سیستمی است که سلامت خاک، زیست بوم و مردم را حفظ می کند. کشاورزی ارگانیک متکی به فرآیندهای بوم شناختی، تنوع زیستی و چرخه های سازگار با شرایط محیطی است. اولین بار والتر نورتبورن (Walter Nortborne) سال ۱۹۴۰ در کتابش به نام نگاهی به سرزمین از اصطلاح کشاورزی ارگانیک استفاده کرد. کشاورزی ارگانیک ترکیبی از سنت‌ها، خلاقیت‌ها و علوم در جهت حفظ محیط زیست، ارتباطات عادلانه و کیفیت خوب زندگی است. در این تعریف کل زنجیره عرضه کالا از کشاورز تا مصرف کننده در نظر گرفته شده است. بنابراین تمرکز فقط بر عوامل تولید نیست، بلکه اثرات اجتماعی فرآیند تولید، فروش و مصرف غذا نیز در نظر گرفته می شود (Pearson and Rowe, 2014). میزان فروش محصولات باغبانی ارگانیک در سال ۲۰۱۳ حدود ۶۰ میلیارد دلار بوده است.

کشاورزی ارگانیک ایده جدیدی نیست و به پیدایش کشاورزی برمی گردد و تا زمان انقلاب صنعتی در دهه ۱۸۰۰ ادامه داشته است. در آن زمان تغییرات شگرف و اساسی در عملیات کشاورزی بوجود آمد و تولید را به سمت و سويي برد که امروزه کشاورزی رایج (Conventional) نامیده می شود. در گذشته کشت ارگانیک اجبار بوده و اکنون از روی انتخاب است. میزان زمینهای تحت کشت محصولات ارگانیک تا سال ۲۰۰۹ فقط ۰٫۹ درصد اراضی کشاورزی جهان را شامل شده است. البته در برخی کشورها مانند لیختن اشتاین و اتریش بترتیب این میزان به ۲۷ و ۱۸ درصد می رسد. بیشترین محصولات ارگانیک از نظر میزان کشت عبارتند از قهوه، زیتون، کاکائو، میوه های آجیلی و انگور. علاوه بر قابل مقایسه بودن از نظر کیفیت با محصولات رایج، مصرف کنندگان تصور می­کنند محصولات ارگانیک برای سلامتی شان مفیدترند، هرچند که شواهد علمی همواره آن را تائید نمی‌کنند. اگرچه کودهای شیمیایی به منظور بهبود محصولات و افزایش عملکرد طراحی شده­اند، ولی بتدریج عواقب استفاده از آنها با کاهش کیفیت و فرسایش خاک و حتی کاهش ارزش غذایی محصولات پدیدار شده است. در حال حاضر، میزان تولید کشت ارگانیک نسبت به کشاورزی رایج کمتر است و باید با روشهای خلاقانه، جدید و استفاده از پتانسیل های طبیعت عملکرد را افزایش داد. در بخش های بعدی به اصول و استانداردهای پرورش محصولات ارگانیک، استفاده از کودهای زیستی، بهبود خاک و روشهای مبارزه بیولوژیک با آفات و بیماری ها اشاره خواهد شد.

 

منابع

 earson D, and Rowe, P (2014). Concepts and Philosophy Underpinning Organic Horticulture. In: Horticulture: Plants for People and Places Vol 2. Dixon, G. R. and Aldous, D. E (eds.). Springer Publication. pp: 859-873

 Treadwell D, McKinney D, Creamer N (2003). From philosophy to science: a brief history of organic horticulture in the United States. HortScience 38(5):1009–۱۰۱۴

Willer H, Kilcher L (eds) (2011). The world of organic agriculture-statistics and emerging trends IFOAM and FiBL, Bonn

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *